Leo

AI-gegenereerde illustratie

Samengesteld met ondersteuning van AI en gefinaliseerd door een menselijke eindredactie.

Ook te belsuiteren als podcast op Spotify.

Vooraf

Ook in deze rustige vakantieweek blijven technologie en veranderend mediagebruik de agenda bepalen. Nieuwe Europese regels maken AI-transparantie concreter, Australië zoekt naar een werkbaar betaalmodel tussen platformen en uitgevers en The New York Times botst ondanks sterke cijfers op een tragere abonneegroei.

Europese AI-regels gelden ook voor Belgische media

Sinds 2 augustus gelden in de Europese Unie nieuwe transparantieverplichtingen uit de AI Act. De regels traden formeel één dag vóór week 32 in werking, maar hun praktische gevolgen kregen deze week ruime aandacht. Ze zijn rechtstreeks van toepassing op bedrijven, media en organisaties in België en de andere EU-lidstaten.

Gebruikers moeten duidelijk worden geïnformeerd wanneer zij rechtstreeks met een AI-systeem communiceren, bijvoorbeeld via een chatbot. Aanbieders van generatieve AI moeten bovendien machineleesbare markeringen aanbrengen in kunstmatig gemaakte of bewerkte teksten, beelden, audio en video.

Voor deepfakes en AI-content over onderwerpen van publiek belang geldt ook een zichtbare informatieplicht. Zo moet het publiek kunnen herkennen dat authentiek ogende inhoud geheel of gedeeltelijk kunstmatig is gemaakt.

Voor journalistieke teksten bestaat een belangrijke uitzondering wanneer er daadwerkelijk menselijke controle, redactionele verantwoordelijkheid en een aanspreekbare uitgever of redactie aanwezig zijn. Een automatische tekst oppervlakkig nalezen volstaat daarvoor niet noodzakelijk.

Voor Belgische nieuwsmedia, websites en nieuwsbrieven betekent dit dat ze hun AI-werkwijze duidelijk moeten vastleggen. Ook de vermelding die 6minutes gebruikt—“Samengesteld met ondersteuning van AI en gefinaliseerd door een menselijke eindredactie”—past in die nadruk op transparantie en menselijke verantwoordelijkheid.

Bedrijven vrezen intussen voor onduidelijke interpretaties en een overaanbod aan waarschuwingen, vergelijkbaar met de vermoeidheid rond cookiebanners.

Waarom dit belangrijk is

Transparantie over AI wordt voor Europese media en communicatieprofessionals een wettelijke verantwoordelijkheid. Tegelijk bevestigen de regels het belang van een echte menselijke eindredactie die de inhoud controleert en er verantwoordelijkheid voor neemt.

Australië verhoogt druk op techbedrijven om nieuws te vergoeden

De Australische regering heeft haar voorstel aangepast om grote technologieplatformen te laten betalen voor journalistieke content. Bedrijven als Google, Meta, TikTok en mogelijk LinkedIn moeten commerciële overeenkomsten sluiten met Australische nieuwsorganisaties of een heffing betalen.

Het tarief wordt opgetrokken van 2,25 naar 2,5 procent, maar de berekeningsbasis wordt smaller. De heffing geldt niet langer voor alle Australische inkomsten van een platform, maar alleen voor digitale reclame-inkomsten. Alleen bedrijven die daarmee jaarlijks meer dan 250 miljoen Australische dollar verdienen, zouden onder de regeling vallen.

Platformen kunnen hun verschuldigde bedrag verlagen door overeenkomsten met uitgevers te sluiten. Ze moeten daarbij met minstens zes mediagroepen samenwerken. Deals met kleinere en regionale nieuwsorganisaties krijgen extra gewicht.

De regering verwacht dat de regeling jaarlijks 200 tot 250 miljoen Australische dollar voor de journalistiek kan opleveren. Uitgevers vrezen echter dat de beperktere inkomstenbasis achterpoortjes creëert en de onderhandelingsdruk op technologiebedrijven verzwakt.

Australië probeert al sinds 2021 de ongelijke machtsverhouding tussen platformen en nieuwsuitgevers te corrigeren. De nieuwe aanpak moet voorkomen dat bedrijven hun verplichtingen ontwijken door nieuws van hun diensten te verwijderen.

Waarom dit belangrijk is

Australië blijft een internationaal proefterrein voor de financiering van journalistiek door technologieplatformen. Ook Europa volgt de discussie, omdat uitgevers overal zoeken naar een eerlijke vergoeding voor het gebruik en de verspreiding van hun journalistieke content.

Abonneegroei New York Times vertraagt ondanks sterke cijfers

The New York Times heeft in het tweede kwartaal 280.000 digitale abonnees toegevoegd. Dat was minder dan analisten hadden verwacht en minder dan de 310.000 nieuwe digitale abonnementen in het voorgaande kwartaal.

De uitgever telt nu ongeveer 13,35 miljoen abonnees, digitaal en gedrukt samen. De omzet steeg met 11 procent tot 762,5 miljoen dollar. Ook de advertentie-inkomsten groeiden met ruim 11 procent tot 149 miljoen dollar.

De financiële resultaten waren dus sterk, maar beleggers keken vooral naar de tragere abonneegroei. Het aandeel verloor na de bekendmaking ongeveer 13 procent.

Topvrouw Meredith Kopit Levien erkende dat ook The New York Times gevolgen ondervindt van veranderingen in zoekmachines en dalend doorverkeer vanaf technologieplatformen. De uitgever blijft daarom inzetten op bundels met nieuws, sport, koken, spelletjes en productadvies. Ook video krijgt een grotere plaats in de app.

De doelstelling blijft om tegen eind 2027 vijftien miljoen abonnees te bereiken. Daarvoor moet de krant lezers steeds vaker rechtstreeks aantrekken, zonder afhankelijk te zijn van Google en sociale media.

Waarom dit belangrijk is

Zelfs een internationaal sterk nieuwsmerk is niet immuun voor veranderend zoekgedrag en teruglopend platformverkeer. Groei hangt steeds meer af van een directe publieksrelatie en journalistiek waarvoor lezers bewust willen betalen.

Tot slot

Week 32 draait om controle over content en publiek. Europa verplicht meer openheid over AI, Australië zoekt een eerlijke verhouding tussen platformen en uitgevers en The New York Times probeert zijn lezers rechtstreeks aan zich te binden. In elk van deze dossiers staat dezelfde vraag centraal: hoe behouden media hun verantwoordelijkheid én economische zelfstandigheid in een digitaal landschap dat steeds sterker door technologiebedrijven wordt bepaald?

Bronnen en verdere duiding