Leo

Samengesteld met ondersteuning van AI en gefinaliseerd door een menselijke eindredactie.

Van 27 juli tot 2 augustus 2026

Ook te beluisteren als podast op Spotify

Vooraf

Ook tijdens een rustige vakantieweek blijven enkele ontwikkelingen in de mediasector het volgen waard. AI duikt daarbij opnieuw op in uiteenlopende rollen: als instrument voor marktonderzoek, als hulpmiddel voor digitale reclame en als technologie die politieke misleiding eenvoudiger maakt. Tegelijk zoeken nieuwsorganisaties naar nieuwe manieren om hun journalistiek over verschillende platformen te verspreiden.

Mediahuis NRC test campagnes op synthetische doelgroepen

Mediahuis NRC gaat samenwerken met Het Volksportret, een Nederlands onderzoeksplatform dat kunstmatige intelligentie gebruikt om mogelijke reacties op communicatiecampagnes te voorspellen. Adverteerders kunnen zo concepten en boodschappen laten testen voordat een campagne wordt gepubliceerd.

Het Volksportret heeft Nederland op basis van representatieve bevolkingsgegevens ingedeeld in honderd digitale gemeenschappen. Iedere community vertegenwoordigt volgens het platform één procent van de bevolking. Deze zogenoemde synthetische doelgroepen bestaan niet uit echte respondenten, maar uit AI-modellen die kenmerken, voorkeuren en mogelijke reacties van bevolkingsgroepen nabootsen.

Mediahuis NRC wil de technologie inzetten voor commerciële campagnes en branded content. Volgens de initiatiefnemers kan binnen enkele dagen een rapport met inzichten en aanbevelingen worden opgesteld, terwijl traditioneel panelonderzoek doorgaans meer tijd vraagt.

Het vooraf testen van reclame is niet nieuw. De vernieuwing zit vooral in de snelheid en schaal waarmee AI doelgroepen kan simuleren. Creatieve keuzes kunnen zo vroeger in het ontwikkelingsproces worden getoetst en bijgestuurd.

Enige voorzichtigheid blijft nodig. Een synthetische doelgroep is een model van de werkelijkheid en geen vervanging voor onderzoek bij echte mensen. De betrouwbaarheid hangt af van de gebruikte gegevens, de samenstelling van de doelgroepen en de aannames van het AI-model. Onafhankelijke resultaten over deze toepassing zijn nog niet bekendgemaakt.

Waarom dit relevant is

AI krijgt binnen mediabedrijven ook buiten de redactie een grotere rol. Voor uitgevers kan marktonderzoek een aanvullende commerciële dienstverlening worden. Wel moet duidelijk blijven waar voorspellingen door kunstmatige doelgroepen eindigen en werkelijk publieksonderzoek begint.

Verenigde Staten willen regels voor politieke influencers en AI-reclame

De Amerikaanse senator Adam Schiff heeft samen met enkele partijgenoten twee wetsvoorstellen ingediend die meer transparantie moeten brengen in digitale politieke campagnes. Het ene voorstel richt zich op betaalde influencers, het andere op misleidende politieke reclame die met AI wordt gemaakt.

De PAID Act wil influencers verplichten duidelijk te vermelden wanneer een kandidaat, campagne of politiek comité voor een bericht heeft betaald. Voor klassieke politieke advertenties bestaan al regels over de herkenbaarheid van de afzender, maar bijdragen van online persoonlijkheden vallen daar niet altijd ondubbelzinnig onder.

Dat onderscheid wordt belangrijker nu influencers via Instagram, TikTok en YouTube een groot publiek bereiken. Hun boodschappen lijken vaak persoonlijker en spontaner dan traditionele reclame. Voor volgers is daardoor niet altijd duidelijk of een politieke aanbeveling een eigen mening of een betaalde campagneboodschap is.

De AI Ads Act richt zich op kunstmatig gegenereerde beelden, stemmen en video’s. Het voorstel zou het verbod op het bedrieglijk nabootsen van kandidaten uitbreiden naar content die geheel of gedeeltelijk met AI werd gemaakt.

Aanleiding zijn recente Amerikaanse campagnes waarin betaalde influencers en AI-video’s werden ingezet om kandidaten te ondersteunen of tegenstanders aan te vallen. Sommige beelden waren duidelijk satirisch, andere moeilijker van echte opnamen te onderscheiden. Een federale regeling bestaat nog niet, al hebben volgens de initiatiefnemers ongeveer dertig Amerikaanse staten eigen regels tegen misleidende politieke deepfakes.

Het gaat voorlopig om wetsvoorstellen die nog door het Congres moeten worden goedgekeurd.

Waarom dit relevant is

Influencers krijgen een grotere rol in de politieke informatievoorziening, maar vallen niet altijd onder dezelfde transparantieregels als klassieke media en reclame. In combinatie met AI wordt het bovendien eenvoudiger om overtuigende maar verzonnen boodschappen te verspreiden.

Meta groeit sterk, maar AI-investeringen wegen op resultaat

Meta heeft in het tweede kwartaal een omzet van 60,8 miljard dollar geboekt, 28 procent meer dan een jaar eerder. De groei kwam opnieuw vooral uit reclame. Bij Facebook, Instagram en WhatsApp stegen de advertentie-inkomsten met 27 procent. Zowel het aantal getoonde advertenties als de gemiddelde prijs nam toe.

Tegenover die groei stond een stijging van de kosten met 55 procent tot 42 miljard dollar. Meta boekte onder meer 2,4 miljard dollar aan juridische lasten en investeert steeds meer in datacenters, rekenkracht en andere AI-infrastructuur. De operationele winst daalde daardoor met 8 procent.

Voor heel 2026 verwacht Meta investeringsuitgaven van 130 tot 145 miljard dollar. Volgens topman Mark Zuckerberg helpt AI nu al om advertenties beter af te stemmen en het gebruik van de platformen te verhogen. Tegelijk blijft de vraag wanneer de investeringen ook buiten de bestaande reclameactiviteiten nieuwe inkomsten zullen opleveren.

Beleggers reageerden aanvankelijk negatief. De omzet overtrof de verwachtingen, maar de winst per aandeel bleef eronder.

Waarom dit relevant is

Meta blijft een centrale speler in de digitale advertentiemarkt. AI versterkt voorlopig vooral het bestaande reclamemodel, maar vraagt uitzonderlijk hoge investeringen. Daardoor groeit de druk om ook nieuwe inkomstenbronnen te ontwikkelen.

The Guardian spreidt WK-journalistiek over alle platformen

The Guardian heeft tijdens het voorbije WK voetbal zijn meest uitgebreide internationale sportverslaggeving tot nu toe georganiseerd. Meer dan dertig journalisten werkten in Noord-Amerika, ondersteund door redacties in verschillende tijdzones.

Naast artikels en liveblogs maakte de krant podcasts, nieuwsbrieven, video’s, interactieve wedstrijdschema’s en datavisualisaties. Content werd bovendien aangepast voor Instagram, TikTok, YouTube en Reddit.

Volgens cijfers van de uitgever haalden WK-video’s meer dan 70 miljoen weergaven op Instagram, ruim 7 miljoen op YouTube en 5 miljoen op TikTok. Het interactieve voorspellingsspel Bracketology trok meer dan 1,25 miljoen gebruikers. Ook de dagelijkse podcast bereikte hoge posities in de Britse en Amerikaanse hitlijsten.

Deze cijfers zijn afkomstig van The Guardian zelf en niet onafhankelijk gecontroleerd. De aanpak toont niettemin hoe één journalistieke productie over verschillende vormen en platformen wordt verspreid.

Dat vergroot het bereik, maar maakt nieuwsorganisaties ook afhankelijker van algoritmen en distributieregels die ze niet zelf bepalen. Succes draait daarom niet alleen om grote aantallen views, maar ook om de vraag of gebruikers uiteindelijk een rechtstreekse band met het nieuwsmerk opbouwen.

Waarom dit relevant is

The Guardian behandelt één evenement als een samenhangend multiplatformproject. Het illustreert hoe artikels, audio, video en data elkaar kunnen versterken, zolang de journalistieke identiteit over alle kanalen herkenbaar blijft.

Tot slot

Week 31 toont opnieuw twee kanten van technologische innovatie. Marktonderzoek, reclame en journalistieke distributie worden sneller en veelzijdiger, maar roepen ook vragen op over betrouwbaarheid, transparantie, investeringskosten en platformafhankelijkheid. Niet alleen wat technisch mogelijk is telt, maar ook wie de technologie controleert en waarop haar beloftes zijn gebaseerd.

Bronnen en verdere duiding