Leo


De wekelijkse briefing voor media- en uitgeefprofessionals.

Samengesteld met ondersteuning van AI en gefinaliseerd door een menselijke eindredactie.

Ook te beluisteren als podcast op Spotify.

Vooraf

Hoe komt nieuws bij het publiek terecht, en onder welke voorwaarden kunnen journalisten hun werk doen? Die twee vragen lopen door de selectie van deze week. In België maken grote uitgevers een keuze over de toekomstige verdeling van hun kranten. Nederlandse bereikcijfers herinneren eraan dat lokaal drukwerk nog altijd veel lezers vindt. Tegelijk bereidt Netflix een nieuwe reclamemarkt voor in België en Nederland.

Het vierde bericht gaat rechtstreeks over persvrijheid. Drie Amerikaanse nieuwsmedia werden de toegang tot het Witte Huis ontzegd, stapten naar de rechter en mochten na een voorlopige uitspraak terugkeren.

1. Mediahuis en DPG Media stoppen na 2027 met AMP voor krantenverdeling

Mediahuis en DPG Media zullen voor de verdeling van hun kranten in Vlaanderen na 2027 geen beroep meer doen op AMP. Dat bedrijf maakt deel uit van de Belgische post- en pakjesgroep Bnode. Voor de verdeling van hun kranten in Vlaanderen zullen ze dan alleen nog met PPP en BD werken. Volgens de berichtgeving zou ook Mediafin, uitgever van De Tijd en L’Echo, volgen. Wat deze keuze zal betekenen voor de distributiekosten, de levering aan verkooppunten en de lezers, is nog niet duidelijk.

Het nieuws gaat over een weinig zichtbaar, maar essentieel onderdeel van het uitgeefbedrijf. Een krant kan lezers en adverteerders vinden, maar moet ook elke dag op tijd op haar bestemming raken. Daarvoor zijn sortering, vervoer en levering aan verkooppunten nodig. De kosten van dat traject wegen zwaar wanneer oplages dalen en uitgevers tegelijk blijven investeren in digitale producten.

Uit de aangekondigde breuk valt nog niet af te leiden of de kranten straks goedkoper of duurder worden verdeeld. Evenmin is duidelijk wat de verandering voor afzonderlijke krantenwinkels betekent. De uitgevers hebben vooral aangegeven dat ze na 2027 een andere oplossing willen. De uitwerking daarvan wordt het volgende belangrijke nieuws in dit dossier.

Waarom dit relevant is: gesprekken over de toekomst van de pers richten zich vaak op abonnementen, advertenties en digitale groei. Dit bericht toont dat ook de fysieke toegang tot lezers een bepalende bedrijfskost blijft. Voor kleinere titels kan die vraag nog scherper zijn, omdat zij hun kosten over minder exemplaren spreiden.

Bron: De Tijd, 25 september 2026.

2. Rechter herstelt toegang van drie nieuwsmedia tot het Witte Huis

CNN, MS NOW en Politico stapten deze week naar de rechter nadat hun journalisten de toegang tot het Witte Huis was ontzegd en hun perspassen waren ingetrokken. President Donald Trump had de drie media op 18 september geweerd en hun berichtgeving omschreven als negatief en onjuist. De nieuwsorganisaties bestreden de maatregel: een regering mag volgens hen niet bepalen welke redacties haar kunnen verslaan op basis van de inhoud van hun berichtgeving. Knight First Amendment Institute

Op 24 september gelastte een federale rechter dat hun toegang voorlopig moest worden hersteld. De rechter oordeelde dat de regering bij het intrekken van de perspassen vermoedelijk hun procedurele rechten had geschonden, onder meer doordat zij geen behoorlijke waarschuwing kregen. Daarmee is de volledige zaak nog niet beslist. De uitspraak is een tijdelijke maatregel terwijl de juridische strijd voortgaat. Later die dag konden journalisten van de drie media opnieuw het terrein van het Witte Huis betreden. Knight First Amendment Institute

De kwestie bleef niet beperkt tot de betrokken redacties. Andere nieuwsorganisaties steunden hun rechtszaak; televisienetwerken zagen tijdelijk af van gezamenlijke beeldverslaggeving van presidentiële activiteiten. Die solidariteit onderstreept het bredere belang van de zaak: wanneer een overheid een redactie wegens haar verslaggeving kan weren, kan dat ook andere journalisten onder druk zetten.

Waarom dit relevant is: toegang tot een regeringsgebouw is een praktische voorwaarde voor verslaggeving ter plaatse. De vraag wie die toegang krijgt en op welke gronden zij kan worden ingetrokken, raakt daarom de onafhankelijkheid van de hele persgroep. De voorlopige uitspraak herstelt de toegang, maar beslecht dat principiële debat nog niet.

Bronnen: Knight First Amendment Institute over de uitspraak · Reporters Committee for Freedom of the Press over het verloop.

3. Netflix brengt reclameabonnement naar België en Nederland

Netflix heeft aangekondigd dat zijn abonnement met reclame op 1 maart 2027 beschikbaar wordt in België en Nederland. Zeven andere Europese landen volgen op dezelfde datum. Voor kijkers komt er daarmee een extra abonnementsvorm; voor adverteerders ontstaat toegang tot Netflix als reclamemedium in markten waar dat aanbod vandaag nog ontbreekt. Een Belgische of Nederlandse prijs voor het nieuwe abonnement maakte Netflix bij deze aankondiging niet bekend. about.netflix.com

Het bedrijf bereidt tegelijk zijn advertentieaanbod verder voor. Netflix ontwikkelt eigen technologie voor de verkoop en meting van reclame, breidt mogelijkheden voor doelgroepselectie uit en wil reclame tonen wanneer een kijker een programma pauzeert. Dat zijn plannen van Netflix zelf; hoeveel kijkers in België en Nederland straks voor het reclameabonnement kiezen, zal pas na de lancering blijken. about.netflix.com

Voor de reclamemarkt is vooral de combinatie van bereik en kijkgedrag interessant. Een streamingdienst verkoopt video rond programma’s die mensen bewust kiezen, terwijl klassieke omroepen en andere aanbieders van onlinevideo al langer om dezelfde budgetten concurreren. De komst van Netflix voegt dus een speler toe aan de mediaplannen voor 2027, maar voorspelt op zichzelf nog geen verschuiving van advertentiegeld.

Waarom dit relevant is: uitgevers en omroepen die videoreclame verkopen, krijgen er een concurrent bij met een groot internationaal aanbod. Voor adverteerders wordt de keuze ruimer. Bereik, prijs, meetbaarheid en de aandacht voor advertenties zullen bepalen hoe aantrekkelijk het nieuwe aanbod werkelijk wordt.

Bron: Netflix, 24 september 2026.

4. Huis-aan-huiskranten bereiken 10,7 miljoen Nederlanders

Volgens nieuwe cijfers van het Nederlandse Nationaal Media Onderzoek lezen 10,7 miljoen Nederlanders van 13 jaar en ouder weleens een huis-aan-huiskrant. Van die lezers gebruikt 71 procent alleen de papieren editie; 23 procent leest zowel op papier als digitaal. De resultaten werden op 24 september gepubliceerd en zijn gebaseerd op veldwerk uit 2024 en 2025. www.retriever.nl

Het woord weleens is hier van belang. Het cijfer beschrijft geen publiek dat iedere week elk nummer leest. Het laat wel zien dat gratis lokale bladen in Nederland nog een brede groep mensen bereiken. Ook de sterke voorkeur voor papier valt op, juist omdat berichtgeving over de uitgeefsector vaak de nadruk legt op apps, websites en digitale abonnementen.

Die papieren aanwezigheid zegt nog niets over de financiële gezondheid van iedere afzonderlijke titel. Bereik en rendabiliteit zijn verschillende vragen. Voor lokale uitgevers blijft bovendien van belang hoe regelmatig mensen lezen, welke informatie zij zoeken en of adverteerders dat publiek via de krant willen bereiken. De nieuwe cijfers leveren een nuttig vertrekpunt voor die discussie.

Waarom dit relevant is: lokale media worden gemakkelijk onderschat wanneer alleen hun digitale cijfers worden bekeken. Deze Nederlandse meting maakt zichtbaar dat een gedrukt, gratis verspreid medium nog veel lezers kan vinden. Ze kan dienen als vergelijkingspunt, maar mag niet als bereikcijfer voor Belgische huis-aan-huisbladen worden gebruikt.

Bron: Retriever op basis van gegevens van NMO, 24 september 2026.

Tot slot

De vier berichten tonen verschillende voorwaarden waaronder media hun publiek bereiken: een betaalbare verdeling, toegang voor verslaggevers, ruimte op de reclamemarkt en kennis van het werkelijke lezersbereik. Ze verdienen elk aandacht, omdat journalistiek pas iets voor het publiek kan betekenen wanneer zij ook gemaakt, verspreid en gevonden kan worden.

Bronnen en verdere duiding